Een ukelele solo maken. Hoe doe je dat?

Hoe maak je nou een leuke ukulele of ukelele solo? Dat is waar dit verhaal over gaat. En dan is dit deeltje 1.


Stel dat je niet zo’n heel erge zanger of zangeres bent. Of uitsluitend zingt onder het badderen. Wat dan? Een volledig kunststoffen ukelele voor onder de douche? Zou kunnen maar persoonlijk ben ik daar niet zo’n liefhebber van.


Gewoon mooie instrumentale muziek maken op je ukelele. Dat kan ook! Of tussen een paar gezongen coupletten door even een lekkere solo op de uke neer zetten, daar is ook niks mis mee. Dat laatste geldt dan vooral weer als je toch graag zingt en jezelf daarbij begeleidt op de ukulele. Heb ik trouwens 3 fijne snarenblog verhalen over geschreven.


Laten we er eens een voorbeeld van een ukulele solo bij pakken. In deze korte video speel ik een wat complexere versie van ”Alabama jubilee” op een vrij stevig tempo van 200 beats per minute. Niet gelijk schrikken. We beginnen een stuk eenvoudiger. Maar het geeft wel een leuke indruk van wat er zoal mogelijk is qua ukelele solo werk.


Op mijn YouTube kanaal staan nog veul meer dingen waar ik altijd super mijn best op doe! Abonneren en leuk vinden, wordt zeer gewaardeerd.


Een vette ukelele solo maken, hoe dan?

Laten we nog eens kijken naar ons voorbeeld. Ik leerde uit ”the ultimate mandolin songbook” een nummer met de titel Alabama jubilee. Ik heb het maar omgedoopt tot Molenlanden jubilee. Dat vind ik leuker klinken. De volgende stap is om er een Nederlandse tekst op te maken. Liefst een beetje onderkoeld mallotig. Maar dat valt een beetje buiten de strekking van dit verhaal.

Ukelele spelen uit een boek voor mandoline. Dat kan best soms. Het helpt heel erg als je een beetje noten kan lezen. Want aan mandoline TAB heb je niets als je uke speelt.

Maar noten zijn gewoon altijd noten. Voor welk instrument ze ook bedoeld zijn. Je kan altijd proberen of ze op een ander instrument ook passen. Gelukkig heb ik dat als kind geleerd met blokfluitles. Nog steeds veel gemak van!

De eerste versie in dat boek is een super kale melodie. Yes! Die moeten we hebben. Er staan nog een stuk of 6 andere versies in waarin steeds meer en andere muzikale ideeën zijn verwerkt. Ook allemaal super leuk. Alleen niet om mee te beginnen.

Gewoon de kale melodie met de akkoorden die erbij horen. Dat is de ruwe diamant waar je iets moois van kan gaan maken. Een fijne ukelele solo bijvoorbeeld, nu we daar toch mee bezig zijn. Zorg ervoor dat je die kan spelen. Neem daar echt de tijd voor! Soms hoef je hier maar heel weinig mee te goochelen om er al een aardige solo van te maken op de ukelele.



Een leuke truc die op de ukulele super goed werkt, is het floating of campanella effect.

afbeelding van ukelele solo molenlanden jubilee eerste stukje

Neem nou het intro: de eerste 3 noten. In de TAB kun je goed zien dat die gespeeld worden op 2 snaren. Dat had ook op 1 en dezelfde snaar kunnen zijn maar dan ”zingt” het niet zo mooi door elkaar. En nu wel.
Dat heb ik in het hele stuk toegepast. Dat door elkaar laten zingen van verschillende tonen door ze op verschillende snaren te spelen.

Weet je nog niet goed wat er met TAB bedoeld wordt? Lees dan mijn verhaal over TAB.


Hierbij het hele stuk in TAB en notenschrift.. De melodie dan hè. Als je deze met flink wat vaart speelt, kan hij al best als ukelele solo dienen. Zeker als iemand anders de akkoorden speelt. Die staan er telkens bij in van die diagrammetjes.


Even voor alle duidelijkheid: Ik gebruik de meest gangbare ukelele stemming. gCea met hoge G. Over het stemmen van de uke heb ik ook nog een verhaal geschreven.


Lader Bezig met laden…
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Downloaden [133.87 KB]


En hier een video met uitleg:

In deze video leg ik alles over deze te gekke ukelele solo nog eens rustig uit. Aan het einde hiervan heb ik ook nog een schermvideo van de TAB geplakt. Daarin zie je de ukulele TAB meelopen met de muziek. Voor de sfeer heb ik de akkoorden er ook bij ingespeeld.
Altijd goed om met deze play along mee te spelen. Het tempo is 150 beats per minuut. En dat is in dit geval niet overdreven snel.




De versierders

Je kan de melodie best nog een beetje ”versieren”. Zoals al gezegd: laat de noten door elkaar heen zingen. Soms is het nodig om je vingers op het fretboard, niet te snel weg te halen.
Neem nou maat 5. De cijfers 2 op de C en de e snaar, laat die even staan zodat die tonen even door kunnen klinken!

En verder kun je zo hier en daar ook slide, hammer-on en pull-off technieken er in brengen. Maar maak het niet te gek! Beschouw het als peper en zout en kruiden en zo. Teveel hiervan is meestal niet zo’n goed idee. Maar als je het smaakvol toe weet te passen, voegt het wel wat toe.
In de video leg ik daar het een en ander over uit.

Ben je hier nog niet mee bekend? Geen enkel probleem. Speel je gewoon zoals het er staat.
Extra dingetjes in je uke solo kunnen je ook flink uit de maat helpen. In dat geval zou je ze beter weg kunnen laten.

In een volgend verhaal wil ik er nog wat meer aandacht aan gaan besteden.


Akkoord noten toevoegen aan de melodie:

De uke solo zoals ik die speel in het filmpje bovenaan dit verhaal, werkt iets anders. Ik heb daar de akkoorden en de melodie in elkaar gevlochten. Chord melody ukulele heet dat. En in dit geval ook nog fingerstyle, fingerpicking of tokkelen of hoe je het maar noemen wil.
Maar dat lijkt me ook ruim voldoende stof voor een deeltje 2 van dit verhaal.

Akkoorden, liedjes en ritmes op ukelele leren


In dit verhaal gaan we nog weer een paar stapjes verder met ukelele leren spelen. In de vorige 2 artikelen leerde je al de volgende ukelele akkoorden: C, G7, F, C7 en C5. Ik heb je ook wat verschillende ritmes en het wereldberoemde slagje “het paard” uitgelegd. Je wilt tenslotte ieder liedje wat je begeleidt met de uke een mooie, passende sfeer meegeven.

Met de “dronken zeeman/ drunken sailor”, “Alez, alez, alez!” en “de band van Oekoeleelee” leren we Dm, G, Am, Gm A7, A, D en E7 akkoord. Met slagjes en ritmes gaan we er weer wat extra leuks van maken.


Drunken sailor/ dronken zeeman op ukelele

Een aardig detail bij dit lied is dat het in een z.g. oude kerktoonsoort staat n.l. “dorisch” en dat voor 1 dronken lor. De melodie van dit nummer kun je natuurlijk ook een andere tekst geven.

Op IKC de Twijn in Alblasserdam mocht ik mee helpen met een muzikaal project rondom de nieuwbouw en verhuizing. We hebben deze melodie gebruikt voor een lied uit dat project.

afbeelding Dm akkoord bij liedjes, akkoorden en ritmes op de ukelele leren



Het heeft een typische klank die niet majeur (zeg maar vrolijk) is maar ook weer niet helemaal mineur (zielig/ droevig). Het neigt iets meer naar het laatste. De akkoorden die we erbij op de ukelele leren zijn: C of C5 en Dm. Dm betekent D mineur. C en C5 ken je al van mijn vorige 2 verhalen.

De meest linkse snaar is je g-snaar. Daarop zet je in het 2e vakje je middelvinger. Recht daaronder (in speelhouding dan) je ringvinger in het 2e vak op de C-snaar. Dan rest nog je wijsvinger in het 1e vakje van de e-snaar. Let op dat je je vingers goed bol zet zodat alle tonen in het akkoord goed klinken.


We gaan de dronken zeeman mores eh.. ukelele leren.

Hieronder een afbeelding van de TAB en noten met akkoorden van dit schone lied. Je kan de dronken zeeman ook downloaden als TEF file.
Als je wil weten hoe dat allemaal werkt, kun je een ander snarenblogverhaal hierover bekijken.

Maar welk ritme gaan we er op los laten? Naar mijn idee mag dat in elk geval iets zijn met de nadruk op de 2e en 4e tel.
Om te beginnen zou je gewoon weer: “zacht, hard, zacht, hard”, kunnen doen, waarbij je zacht alleen op de bovenste snaar speelt en bij hard, flink los gaat op alle snaren.

Mijn idee van ritme: “het paard” uit mijn vorige verhaal, werkt ook super goed met dit liedje.
En straks gaan we er nog eentje doen: een soort “paard 2.0”.

  

ukelele ritme met afdempen: “het paard 2.0”

Een leuke slagtechniek die je op de ukelele leren kan, is het afdempen van akkoorden. Over allerlei manieren van afdempen heb ik al eens een snarenblog verhaal geschreven. In dit verhaal wil ik het nog wat specifieker uitleggen voor de uke.


Benodigde tijd: 15 minuten.

Zo ga je het ritme met afdempen op de ukelele leren:

  1. Tel 1 van de maat

    Op de 1e tel speel je, met het akkoord wat je op dat moment moet spelen, alleen de bovenste snaar of hooguit 2 snaren. Je rechter wijsvinger blijft gebogen. Je “slaat” de snaar aan met de nagel van diezelfde wijsvinger en wel met een korte neerwaartse beweging

  2. Tel 2 eerste helft

    Op de 2e tel sla je het akkoord met alle snaren aan. Hierbij strek je ook je wijsvinger. Zodra je alle snaren hebt geraakt, leg je ze weer stil en wel met de buitenste zijkant van je eveneens gestrekte duim. Dit kun je n.l. in 1 en dezelfde beweging.

  3. tel 2 tweede helft

    Op het 2e gedeelte van de 2e tel haal je je hand weer omhoog. Je raakt daarbij, schijnbaar achteloos, de onderste 2 snaren aan zodat er een klein up slagje ontstaat.

  4. Tel 3

    De derde tel gaat weer als tel 1

  5. Tel 4

    De 4e tel gaat weer net als de 2e tel

Dit slagje werkt echt super goed bij liedjes die wel een beetje pit kunnen gebruiken. Het is natuurlijk ook leuk om de verschillende slagjes, per liedje, af te wisselen. Of als je een wat langer nummer speelt, het refrein met een iets ander ritme speelt dan het couplet.

Andere toonhoogte?

Stel, je kan er, net zo als ik, bijna niet bij. Ik bedoel het liedje gaat te hoog voor je stembereik. Dan kun je het liedje transponeren naar een andere toonhoogte. De akkoorden veranderen dan ook. Ook hierover (transponeren) heb ik al eens een verhaal geschreven met een super handig hulpmiddel erbij.

Om de hele zaak een stuk lager te maken, verander je dan het Dm akkoord in een Am. En van je C of C5 maak je een G akkoord. Je eerste zangnoot wordt dan een e. Even een keer de losse e-snaar aanslaan en met je stem de toon overnemen.



Een nieuw liedje: “Niet zo lekker, alez, alez, alez”.

De melodie van dit lied hoorde ik op de radio voorbij komen. Het leek me niet al te moeilijk. Ben wat gaan puzzelen en dit is eruit gekomen. Ik heb op het refrein een eigen tekst gemaakt. Zo blijf ik zelf ook nieuwe dingen op de ukelele leren.

Afbeelding van de bladmuziek van het lied "niet zo lekker" Bij akkoorden, liedjes en ritmes op de ukelele leren.

Ook deze kun je weer als TEF-file van me krijgen. 

Afbeelding Gm akkoord Bij meer op de ukelele leren


De akkoorden van dit nummer zijn veelal mineur-akkoorden. Om te beginnen het G- mineur akkoord. Met middelvinger in vakje 2 op de 3e snaar, ringvinger in vakje 3 op de 2e snaar en wijsvinger in vakje 1 op de onderste snaar in speelhouding.

afbeelding Dm akkoord Bij meer op de ukelele leren


Het D mineur akkoord. Deze kennen we al van ons vorige lied. Bedenk bij het bij het wisselen tussen deze 2 akkoorden dat als je de Dm een verdieping omlaag plaatst, je alleen nog maar je ringvinger een vakje verder moet zetten om een Gm neer te zetten.

afbeelding A7 akkoord Bij meer op de ukelele leren


Het A7 akkoord is een van de makkelijkste. Gebruik je wijsvinger voor het 1e vakje op de 3e snaar. Je telt de snaren altijd vanaf de onderste in speelhouding. Dat is dus de meest rechtse op het plaatje.

Begin nu met fingerstyle ukelele leren!

Jawel, het gaat er nu echt van komen: Je gaat nu wat fingerstyle ukelele leren! Niet te erg schrikken want het valt best mee. Op iedere tel pluk ik 2 snaren tegelijk met mijn rechterhand. Dat zijn de buitenste 2 bij elkaar en de binnenste 2 bij elkaar. Je speelt dan in iedere maat: buiten, binnen, buiten, binnen. Kijk goed naar de video. Dan zul je zien dat het heel goed werkt bij dit lied en dat het goed te doen is.


Tijd voor de ukelele blues.

Het wordt zachtjes aan tijd om eens een lekker swingend blues-nummer te gaan spelen op de uke.

Afbeelding liedje de band van oekoeleelee bij meer op de ukelele leren
afb van teken dat het stuk met een huppelend, swingend ritme gespeeld wordt. Bij meer op de ukelele leren

Let op het geheime teken links bovenaan het lied. Dat betekent dat je de snelle noten, niet precies even snel speelt en zingt maar “huppelend” ofwel swingend. Dit bereik je door de eerste noot van een halve tel langer te maken en de tweede korter. Dit ritme zit heel vaak in bluesmuziek.



“De kunst van het loslaten” op de ukelele leren.

Nee, nee, geen opvoedcursus. Schei uit! Maar een manier van spelen die heel goed bij deze ukelele blues past.
Ik wil weer de afdemptechniek erbij pakken. Zoals bij “de dronken zeeman”. Nu gooien we er af en toe een slag tussendoor met “niks er op”. Dat wil zeggen alle linkerhandvingers los. (In feite dus een Am7 of C6 akkoord).

Je laat natuurlijk niet zomaar op allerlei momenten je akkoordgreep los in een liedje. Maar soms kan het wel en het geeft een geweldig effect! Je doet het soms op het allerlaatste halve telletje van de maat. Het hoeft niet bij elke maat. Doe b.v. eens per 2 maten. Om dit te snappen moet je echt de video erbij bekijken.

Veel succes om al deze kunsten en trucs op de ukelele te leren!
Verder zou ik je ten zeerste aanraden om met allerlei liedjes mee te gaan spelen. Daarvoor bestaan ook speciale play along filmpjes. Ik heb er een verhaal aan gewijd inclusief 2 filmpjes als voorbeeld.

En na al het begeleiden met akkoorden zou je zomaar eens kunnen gaan denken aan soleren op de de uke. Ook daar is een snarenblog verhaal over verschenen.

Ukelele akkoorden voor beginners les 1

In dit verhaal leer je 4 ukelele akkoorden voor beginners. Dat wil zeggen dat het niet al te moeilijke grepen zijn op de ukelele/ ukulele. Met de hulp van enkele makkelijke liedjes ga je snappen hoe dat werkt. Begeleiden met akkoorden van een lied. Laten we gelijk maar los gaan!

Ik ga er vanuit dat je je instrument goed gestemd hebt. Daarover heb ik de vorige keer een snarenblogverhaal geschreven. En is het allemaal een beetje makkelijk voor je? Dan vind je in het volgende snarenverhaal meer uitdaging.

In de video hieronder kom je ongeveer dit hele verhaal tegen. Je kan mij dan alles zien en horen voordoen. Sommige dingen moet je gewoon ook even zien om ze goed te snappen. Altijd leuk toch?


Je eerste makkelijke ukelele akkoord: C

Afbeelding C akkoord ukelele


Om een C akkoord te spelen op je uke heb je maar 1 vinger van je linkerhand nodig. Geloof mij: je ringvinger is het handigste. Als je straks met meer akkoorden aan de slag gaat, zul je het zien.

Het plaatje stelt een stukje van de hals van je ukelele voor. De dikke stip moet je zien als de top van je vinger die de snaar indrukt.

De open rondjes boven de andere 3 snaren betekenen dat die snaren niet ingedrukt moeten worden maar wel mee moeten klinken. Open snaren, heet dat.

Als je nu alle snaren aanslaat, (eerst maar eens met een beweging van boven naar beneden. een downstroke heet dat) dan krijg je als het goed is een C akkoord te horen.

Je eerste schone lied op de ukelele begeleiden: Broeder Jakkes.


Probeer nu eens 1 wat hardere, nadrukkelijke slag te spelen en dan 3 keer een zachte. Je krijgt dan een patroon van 4 tellen: hard, zacht, zacht, zacht. Blijf dit herhalen en zing, neurie of fluit er de melodie van “Vader Jacob” dan wel “Frère Jacques” (in onvervalst Nieuw-Lekkerlands: Broeder jakkes) bij.
In mijn artikel over hoe TAB werkt leer je trouwens de melodie van Broeder Jakkes spelen vanaf TAB,
Dat klinkt goed toch!? Als je eerste zangtoon tenminste een C was. Dat is dezelfde toon als de dikste snaar van je instrument.



Oké we doen er nog eentje: Het F akkoord. Gebruik hiervoor je middelvinger op de g snaar in het 2e vakje en je wijsvinger op de e snaar in het 1e vakje. Met dit akkoord kun je hetzelfde kunstje uithalen. Broeder Jakkes in F. En dat terwijl we nog steeds met betrekkelijk eenvoudige ukelele akkoorden bezig zijn.
Je zanghoogte wordt wel een ander verhaal. Als je jezelf al zingend wil begeleiden met dit lied in F, wordt je beginnoot een F (hij zit in dit akkoord op de e-snaar, zeg maar onder je wijsvinger.)

Hoog tijd voor nog een ukelele akkoord: G7



Het wordt steeds een haartje moeilijker met die akkoorden op de uke. Bij deze heb je 3 vingers nodig.
Let er trouwens goed op dat je op je uiterste vingertoppen speelt. Zet de laatste botjes van je vingers goed haaks op de voorkant van de hals. Als je dat niet doet, zul je snaren afdempen met de zijkanten van je vingers. Dan hou je weinig geluid van je akkoord over en dat wil je natuurlijk niet.

Waarom ik?! op de ukelele begeleid met G7.

We gaan er een ander fijn lied begeleiden: Het heet “Waarom ik?” De sfeer die ik er aan wil geven is meer een soort blues. Een beetje “klagend” dus. Dat zit hem al in het soort akkoord. Als alle snaren in dit akkoord goed klinken, zal je een akkoordgeluid horen met een wat onvoldane klank. Muzikale spanning zeg maar. Perfect voor dit liedje.

Probeer nu eens een ritme te spelen waarbij je de nadruk legt op de tellen 2 en 4. De eerste en derde tel speel je b.v. alleen op de bovenste snaar en de 2e en 4e tel gooi je er vol bovenop. In het filmpje doe ik het allemaal ook nog eens voor.

afbeelding bij ukelele akkoorden ukelele liedje waarom ik met g7akkoord



Meer ukelele akkoorden in 1 liedje: Daar wordt op de deur geramd!

Oké het is eigenlijk gewoon “op de deur geklopt” maar dit lied vormt weer wel een iets grotere uitdaging. We gaan nu om en om 2 ukelele akkoorden gebruiken. Het G7 akkoord en het C akkoord wisselen elkaar de hele tijd af totdat het liedje uit is.


Estimate Cost : 00 €00

Time Needed : 15 minutes

Hoe speel je “daar wordt op de deur geramd” op de uke met akkoorden.

  1. Begin op het G7 akkoord zoals op het plaatje hierboven staat.

    Let op je bolle vingers. En speel nu een ritme van 3 tellen. b.v. hard zacht zacht.

  2. Naar het C-akkoord

    Schuif je ringvinger 1 vakje naar rechts en laat de rest van je vingers los. Houd je vingers wel dicht bij de snaren. Als het goed is heb je nu een C-akkoord staan. Speel nu hetzelfde ritme van 3 tellen.

  3. Terug naar G7

    Schuif je ringvinger terug naar het 2e vakje en plaats je wijs en middelvinger terug zodat je weer een G7 akkoord hebt staan.

  4. Doorgaan!

    Als je bij de stap 1 ben gaan zingen van “Daar wordt op de” en bij stap 2: “deur geramd” en bij stap 3: hard geramd dan zou je nu weer bij een C-akkoord: “zacht geramd” zingen. Blijf om de 3 tellen akkoord wisselen en zing je lied tot het bittere einde! Laat nooit gaten vallen in je lied. Desnoods alles wat langzamer maar wel de cadans van 3 tellen door laten gaan.

Tools
  • je oren
Materials
  • je ukelele je handen je hoofd



Wazige blik door al die akkoorden?

Voor degenen die nu een beetje wazig beginnen te kijken: Het kan allemaal ook wel wat eenvoudiger.


Benodigde tijd: 15 minuten.

De makkelijke methode om “deur geramd” te begeleiden met deze 2 fijne ukelele akkoorden

  1. G7 greep neerzetten.

    Sla 1 keer aan. wacht 3 tellen. Begin vast te zingen of laat dat een ander doen.

  2. C akkoord neerzetten.

    Weer aanslaan en 3 tellen laten duren. Gewoon verder (laten) zingen.

  3. weer G7 akkoord

    En weer 3 tellen laten uitklinken en verder met het lied.

  4. Doorgaan en volhouden!

    Tot je het lied uit hebt en nog eens en nog eens.


Voor nu even: de laatste der ukelele akkoorden. C7


Zoals je op het plaatje kan zien is dit ook een heel makkelijk ukelele akkoord. Gebruik je wijsvinger om de 1e snaar in het 1e vakje in te drukken.
Ook weer een akkoord met cijfer 7 en het klagende geluid wat daar bij hoort.
Je zou met enkel en alleen dit akkoord “Waarom ik” kunnen doen. Je begin zangnoot is dan een g. Dezelfde toon als die van je losse g snaar.

Je kan ook “deur geramd” spelen met C7 en F akkoord. De C7 komt dan in de plaats van de G7. Het F akkoord komt dan in plaats van de C. Ook nu weer een andere zanghoogte.


Een lied met 3 ukelele akkoorden: “Stille nacht”

In dit lied ga je werken met 3 akkoorden te weten: het C, G7 en F akkoord. De melodie van het lied ken je natuurlijk. In de video doe ik het allemaal ook voor. Hieronder de bladmuziek. Ook als je geen noten of TAB kan lezen, kun je wel zien bij welk woord een bepaald akkoord hoort.
Maak een mooi rustig ritme van 3 tellen per maat.

Afbeelding van TAB en ukelele akkoorden Stille Nacht


Er zijn natuurlijk nog veel en veel meer liedjes die je met deze en andere akkoorden kan begeleiden. Kijk bijvoorbeeld ook eens op mijn YouTube kanaal.

Wil je meer liedjes en akkoorden en een te gek slagje leren? Kijk dan naar het volgende verhaal hierover.

Een ballad begeleiden op gitaar ukelele of mandoline.

Een verhalend lied ofwel een ballad begeleiden:

Een ballad begeleiden op gitaar ukelele (ukulele) of mandoline, hoe pak je dat aan? Dat is de vraag waar dit nogal uitgebreide verhaal over gaat.

Ik heb hierover al eens een stuk of 3 “tips voor snarenplukkers” geschreven en rondgestuurd. Bij deze heb ik het hele verhaal over een ballad begeleiden, samengevoegd en er hier en daar nog een beetje aan geschaafd.

Country blues traditie

Ballads heb je in allerlei soorten en maten maar de country blues traditie staat er wel wel bol van. Vandaar dat ik als voorbeeld het project “ballad begeleiden” hiervoor heb gekozen.

Mijn voorbeeld is het lied: barre vakantie blues. (Nederlandse tekst van mijn hand op Reuben’s Train.) Te openen met TEF-view. (Hier heb ik ook een artikel over geschreven.)

Omdat ik graag met mijn eigen materiaal werk, ben ik mijn home studio ingedoken en heb het hele nummer opgenomen.



Wil je de nieuwste verhalen en tips voor snarenplukkers per e-mail ontvangen? Schrijf je nu in.

[mc4wp_form id=”634″]


Om een beetje gevoel te krijgen bij een verhalend lied/ ballad begeleiden, is het goed om je eerst maar eens in de inhoud, het verhaal zelf, van zo’n lied te verdiepen!

Ik heb een fijn voorbeeld gemaakt door een Nederlandse tekst te maken op het lied “Reuben’s Train“. Een lekker blues-achtige melodie die je met 2 akkoorden kan begeleiden en dat hoeft absoluut niet saai te zijn! Maar het is wel een kunst apart.

Nachtelijk misbaar….

Laten we gewoon maar eens beginnen met een verhaal! Daar gaan we dan telkens scenes uit plukken. Dat worden de coupletten. Dan hebben we nog een refrein. Het is het mooiste als dit door het voorgaande couplet steeds een iets andere lading krijgt.

Zaten we fijn op de camping, heerlijk weer, 2 muziekinstrumenten, vrouw en kinderen mee, alle rust… overdag ja…

ballad begeleiden gitaar ukelele mandoline

Maar ‘s nachts: De eigenaar had enkele kippenhokken. Vlakbij ons veldje. En daarin per hok 1 uit de kluiten gewassen haan met wat kippen. Op een weilandje naast de camping woonde een eenzame ezel.

Gevolg: om half vijf in de ochtend werd de 1e haan wakker en liet dat luid en duidelijk horen. Tegen de tijd dat de 5e haan uitgekraaid was, werd de ezel wakker en begon hartverscheurend te balken dat hij zijn moeder kwijt was.

Toen dat beest eindelijk zijn kop hield, kropen alle boeren uit de buurt op hun tractors, combines enz. en kwamen volgas langs onze tent rijden.

Heerlijke vakantie: Heeft me geïnspireerd tot de barre vakantie-blues!

We zijn er jaren niet geweest. Het is er alle dagen feest.
We gaan naar: Joost mag weten waar.

Daar gebeurt het me alweer. Dat heb ik nou elke keer.
We gaan naar: Joost mag weten waar.

Maar in de nanacht ben ik bang. Er is van alles aan de gang.
En ze maken een vreselijk misbaar.

Daar gebeurt het me alweer. Dat heb ik nou elke keer.
En ze maken een vreselijk misbaar.

Ik word weer wakker. Zo te zien is het al een uur of tien.
Het ontbijt en de koffie staan al klaar.

Daar gebeurt het me alweer. Dat heb ik nou elke keer.
Het ontbijt en de koffie staan al klaar.

De “bladmuziek”

Ik heb weer een TEF-file gemaakt van de melodie: barre vakantie blues met akkoorden. (Zie mijn artikel: moeite met noten lezen. Dan weet je alles over hoe je zo’n bestand moet openen)

Groot voordeel van deze soort “bladmuziek” is dat je het kunt afspelen op ieder gewenst tempo. Je kan partijen (modules) aan en uit zetten.

Modules 1,2,3 bevatten de “kale” melodie op ukelele (module1) gitaar (2) en mandoline (3). De modules 4,5,6 zijn begeleidingen met de verschillende instrumenten.

Voor we er allerlei muzikale trucs en grappen op los gaan laten:

  1. De melodie in je hoofd stampen.
  2. meezingen, neuriën of fluiten en akkoorden erbij spelen.
  • gitaar en mandoline in D: akkoorden D en A7
  • ukelele (ukulele) in C. Akkoorden C en G7. Om mee te spelen, heb je een capo nodig (vakje 2). Of je stemt alle snaren 1 hele toon hoger. (zie ook mijn vorige artikel: hoe gebruik je een capo?)


Barre Vakantie Blues gitaar:

Om enig idee te krijgen van het lied heb ik hier een filmpje. Hoewel ik hier meer doe dan alleen de ballad begeleiden, kun je de melodie er goed uit halen. Akkoorden kun je er prima tegenaan spelen.


Een beetje bekomen van het barre vakantielied? Hier wat ideeën voor het begeleiden:

Altijd als eerste de vragen:

  1. Wat voor sfeer heeft het lied.
  2. Hoe gaan we die sfeer in de begeleiding laten klinken?


Naar mijn idee is dit nu typisch een verhalend lied ofwel een ballad. Dat kan zitten in de tekst maar zeker ook in de muziek zelf:

  • Meestal een medium tempo (je moet het wel kunnen volgen).
  • Vaak wat dramatisch.
  • In dit geval: met behoorlijk wat blues-kruiden erdoor.

Drop D stemming:

Het lied wordt begeleid met 2 akkoorden de D en de A7. Dé gelegenheid voor de drop D stemming. Huh watte? Het is niet zo moeilijk:

  • Stem je gitaar met 1 stemapparaat op de gewone manier.
  • Je lage E snaar ga je nu beetje bij beetje losser draaien tot je stemapparaat D aangeeft.
  • Stem de andere snaren nogmaals. Die kunnen nu iets ontstemd zijn.


Als je nu en D akkoord pakt kun je alle 6 snaren gebruiken. Je lage E-snaar is nu een ultra lage D-snaar geworden! Dat klinkt echt héél vet bij een D akkoord.


Een mooie manier van een ballad begeleiden: zie ook het filmpje.

  1. Sla de D-snaar aan
  2. strum lichtjes over de 3 dunste snaren met daarop het D-akkoord,
  3. speel A-snaar
  4. strum lichtjes D akkoord op 3 dunste snaren,
  5. speel ultra lage D-snaar
  6. strum lichtjes,
  7. speel weer A snaar etc.


Met het A7 akkoord doe je iets dergelijks maar dan sla je de A-snaar en de D-snaar aan tussen de akkoord-strums.

Vreselijke, nachtelijke ukelele blues/ ballad begeleiden op de uke:

Op de ukelele/ ukulele is dit ook een heel fijn lied! Blues-achtige muziek gaat geweldig op de uke! De echte rauwe emotie spettert het klankgat uit. Toch wordt het nooit te grof. Het blijft wel een ukelele. Een ballad begeleiden op de uke en dan een beetje bluesy, is heerlijk om te doen!

We pakken de TEF-file er weer bij. Ik heb hem ook voorzien van een module met ukelele akkoorden. De grepen zijn C5 (leg ik uit) en G7. Om op gelijke hoogte met de gitaar en mandoline te komen, moet je een capo in het 2e vakje zetten of je snaren een hele toon hoger stemmen.

Wat is C5?

ballad begeleiden ukelele / ukulele

Een C5 ofwel en C powerakkoord is een C akkoord waar we de toon E uit hebben gehaald. Blijven over de tonen C en G en dat kunnen er meerdere zijn. Dit geeft een beetje een druk en krachtig akkoordgeluid.

In snaarinstrumenten geheimschrift: 0033. Dat wil zeggen: bovenste 2 snaren (in speelhouding gezien) niets indrukken. Onderste 2 snaren allebei in 3e vakje ingedrukt. Zie ook afbeelding.

Past prima bij dit lied, Vanwege de inhoud maar ook vanwege de melodie. Die is namelijk opgebouwd uit noten van de mineur blues-ladder. Dat geeft die wat schurende klank aan het lied.

 Ballad begeleiden op de ukelele / ukulele: verdere ideeën.

  • Nadrukken wat meer op de 2e en 4e tel van de maat
  • De benadrukte tellen kort afbijten door b.v. de slaghand telkens op de snaren te laten landen direct na het aanslaan van je akkoord.


Om alvast wat “in the mood” te komen heb ik een filmpje gemaakt waarin akkoorden en melodie in elkaar gevlochten zijn.

 

Een ballad begeleiden op de mandoline:

Onbekend maakt onbemind. Dat geldt zeker voor de mandoline. En dat is een oud verhaal.

Begin vorige eeuw in Kentucky Amerika leefde de muzikale familie Monroe. De jonge Bill was voorbestemd voor de mandoline. Andere instrumenten werden al bespeeld door ouders en oudere broers.

Dat vond hij niet zo leuk. Mandoline werd als een soort kindergitaar beschouwd.

Maar hij heeft ze allemaal terug gepakt! Hij ontwikkelde een buitengewoon felle virtuoze stijl. Later werd daar ook een speciaal model mandoline voor ontwikkeld bij Gibson.

Oké oké, genoeg geschiedenis! Het is gewoon een gaaf instrument om lekker mee te keer te gaan (of juist prachtig melodieus te bespelen). Onze ballad begeleiden gaat ook fijn op de mando!

De trucjes die ik hier wil bespreken zijn, met wat goede wil, ook op gitaar en ukelele toe te passen.

Alweer de TEF file erbij gepakt. De 6e module is de mandoline begeleiding. Bij de midi options kun je het tempo instellen.

Trucjes en kunstjes:


In de video doe ik eerst de trucjes voor met een D akkoord. Daarna speel ik het liedje met wat tierelantijntjes aan de melodie geplakt.

  • Afdempen onder de vingertoppen van de “greephand” door telkens de “knijp” even los te laten direct na het aanslaan. Op de 2e en 4 e tel.
  • Op de 4e tel de complete greep 1 vakje richting de kop te schuiven. Daarna weer snel terug naar de goede plek voor tel 1 van de volgende maat

Hoe gebruik je een capo?

Zingende zeekoe/ dubbele wijzerplaat-truc (dl.2)!


Hoe gebruik je een capo in combinatie met de dubbele wijzerplaat ofwel de transponeerschijf van het vorige artikel:

Even voor wie het nog niet wist:

hoe gebruik je een capo

Een capo ofwel barré-klem is een ding wat je op de hals van je gitaar, ukelele/ ukulele of mandoline klemt zodat je alle snaren tegelijk in een vakje naar keuze indrukt. Als je b.v. voor het 2e vakje kiest, worden alle tonen 2 halve tonen = 1 hele toon hoger. Dat geldt dan ook voor alle akkoorden. In het filmpje hieronder zie je hoe ik een capo gebruik op de uke.

Voorbeeld: deep Elem/ in de manenschijn/ nacht en ontij:

Ik was een tijdje geleden aan het studeren in “developing creative solos by Dan Miller” Fijn boek! Ik ontdekte een fijn lied: “Deep Elem Blues”. Doet me deugd! Heb er gelijk maar een Nederlands tekst bij gemaakt. Die staat erbij in de TEF-File: deep elem in de manenschijn2.Gtef.

Het stuk is in dat boek in E. Prima voor gitaar. Voor velen goed te zingen. Maar ik had er ruzie mee.

Hoe gebruik je een capo om lastige akkoorden om te zetten naar gemakkelijke?

Als voorbeeld hier het nummer met de ukelele/ukulele.

Het makkelijkste werkt het met een speciale, kleinere ukelele-capo. In geval van nood kan een gitaar-capo ook wel dienst doen.

Voor de ukelele is E best een irritante toonsoort. In eerste instantie speelde ik het in C met de capo in het 4e vakje. Pak de schijf er maar bij.

  • Begin met de E op de bovenste schijf bij de E op de de onderste schijf.
  • Verdraai de bovenste 4 taartpunten rechtsom.
  • 4 taartpunten staan voor 4 vakjes. Alles schuift dus 2 hele tonen op.
  • De binnenste schijf zegt nu welke greep je speelt. De buitenste zegt wat de werkelijke toonhoogte is.
  • Je speelt naast de capo in het 4e vakje, voor je gevoel C, F en G7. In werkelijkheid klinkt het als E, A en B7. Gelukkig zit er niet 1 heel lastige greep bij!


Op de uke is het goed te doen om de melodie tegelijk met akkoorden te spelen. (1 voordeel: dan hoef je niet te zingen.) Het gaat dan zoiets klinken:


Transponeren met de capo en de schijf.

Om allerlei redenen (lees: dat fijne stembereik van mij) had ik behoefte aan een iets hogere versie (die ik dan weer laag zing). Het werd toonsoort G. Prettig voor gitaar, mandoline en ukelele. Ook mijn goeie ouwe resonatorgitaar is er blij mee. Die staat n.l. vaak in open G stemming.

Het gaat dan zo klinken:


of zoiets:


Ik heb de melodielijn uitgeschreven met de tekst erbij als TEF-file: deep elem in de manenschijn2.Gtef Om die te openen heb je TEF-view nodig. Zie ook mijn artikel Moeite met noten lezen.

Verder heb ik nog wat dingetjes uitgeschreven voor dit project. Die vind je bij Tabs en noten.

Maar hoe gebruik je een capo om te transponeren?

Mijn fingerpicking gitaar versie van Deep Elem Blues is in toonsoort E. Om mee te kunnen spelen met de G-versie, moet het lied dus een stukje hoger worden. Dat doe je met de capo. Om te bepalen in welk vakje hij moet, ga zó te werk:

  • Draai de schijf zo dat de binnenste E bij de buitenste G ligt.
  • Tel het aantal taartpunten die je de schijf rechtsom hebt gedraaid: 3.
  • Capo in 3e vakje maakt dus van een E greep, een G akkoord.
  • De andere akkoorden gaan dus ook 3 vakjes = 1 1/2 toon hoger klinken: A wordt in werkelijkheid C en B7 wordt D7.
hoe gebruik je een capo
De transponeerschijf met binnenste E bij buitenste G


P.S. Het antwoord op de vraag van de vorige keer: Bb, Eb en F wordt C, F, en G. Maar dat had iedereen al lang zelf uitgedokterd met de schijf.

Transponeren Hoe doe je dat?

Toontje hoger, toontje lager? Hoe moet dat nu?!

Dit verhaal gaat over transponeren. Wat het is en hoe je het eenvoudig kan doen.

De dubbele wijzerplaat-truc (ofwel het werken met de transponeer-schijf).

Stel, je hebt net als ik, het stembereik van een volwassen zeekoe (of juist dat van een pasgeboren muis). Dan is het soms lastig meezingen met allerlei liedjes en liederen. Die staan altijd op de verkeerde toonhoogte! De akkoorden die erbij staan dus ook! Wat nu?

  • Gewoon niet zingen. Laat maar aan anderen over.
  • Playbacken. Hou je toch de schijn op…
  • Alleen inzetten met zang en het verder bij spelen op je instrument houden.


Dat laatste werkt nog het best als je een groepje mag aanzwengelen/ begeleiden die de liedjes verder kan dromen.

Transponeren hoe, wat en waarom?

Soms wil je gewoon je eigen lied zingen en begeleiden op gitaar, ukelele (ukulele) of mandoline. Dan is het fijn als je prettig in je stembereik kan gaan zitten. Maar: die dekselse akkoorden. Hoe moet dat nou weer? Je ontkomt er niet aan: Je moet gaan transponeren.

Tijd voor zwaar geschut: de dubbele wijzerplaat (transponeerschijf):

Afbeelding transponeerschijf bij transponeren hoe doe je dat?

Je kan zo’n ding heel makkelijk zelf maken. Dubbele wijzer ofwel transponeerschijf uitprinten op stevig papier. 2 cirkels uitknippen. Gaatje in het midden prikken. Splitpen erdoor doen en hij is klaar voor gebruik. Als het goed is komt het er zo uit te zien:


Als dat allemaal te veel werk voor je is, kun je zoiets ook kopen voor een enkele euro:

Voorbeeld:

jingle bells  met C, F en G7. Makkelijk te spelen maar laag om te zingen. Toontje hoger graag!


Benodigde tijd: 15 minuten.

Hoe werkt transponeren met de dubbele schijf.

  1. Startpositie


    Draai de C van de bovenste schijf onder de C van de grote schijf (startpositie). Alle letters van de bovenste en onderste schijf liggen dus recht op elkaar.

  2. een hele toon (= 2 halve tonen) verder draaien


    Bovenste schijf 2 taartpunten (= 1 hele toon) verder draaien. Binnenste C staat nu bij buitenste D. C akkoord moet dus D worden.

  3. Aflezen: wat wordt wat?


    Nu nog F en G: Kijk bij binnenste F daarbij staat nu buitenste G. Dus F wordt G.
    Bij de binnenste G zie je nu een A. Dus: G wordt A.
    Bij elkaar genomen: C, F en G7 wordt D, G en A7. De achternaam 7 van het akkoord neem je gewoon mee.


Oké, deze was makkelijk. Dat was uit je hoofd ook nog wel gelukt. Probeer maar eens een lied in bes met de akkoorden Bb, Eb en F.

Succes!

De schijf is ook erg handig om met de capo te werken. Maar daarover heb ik een nieuw artikel geschreven: Hoe gebruik je een capo?

Begeleiden in 3/4 maat met gitaar

Zweten voor een volle zaal.

Dit verhaal gaat over waargebeurde narigheid met het begeleiden van een lied in 3/4 maat met gitaar. Het had ook met ukelele of mandoline kunnen zijn. Maakt voor de strekking niet uit.

Stond ik daar 1e kerstdag (een aantal jaar geleden dus ik kan het nu wel vertellen) voor een volle kerk een groepje kinderen te begeleiden met gitaar. Samen met de organist. Ieder apart voorbereid….. Dat had ik beter niet kunnen doen!

Mensen die gewend zijn alleen te spelen, nemen het niet altijd even nauw met de maat. Op de een of andere manier gaat het met een 3/4 maat vaak mis…

Drama met begeleiden in 3/4 maat met gitaar.

Ons kerstlied had ook een ¾ maat. Aan het eind van iedere zangregel een lang aangehouden toon van soms wel 6 tellen. Dat werd de organist toch wat te gortig. Hij hakte er lustig op los! Hier en daar werden stukken maat weggehakt. Hup, volgende regel! Daar viel niet mee samen te spelen! Stond ik daar mooi voor gek…

Dus: Speel nooit samen met een organist. Onzin natuurlijk. Gitaar (al of niet elektrisch), mandoline of ukelele (of ukulele) kan zeker wel een spannende combinatie zijn met orgel of andere toetsen.

MAAR iedereen moet zich wel aan de maat houden! En bij langzame liederen met lang aangehouden klanken aan het einde van de regel, moet je wel zeer serieus tellen. Maar hoe?

  • Zing de hele melodie met telwoorden i.p.v. de tekst.
  • Gebruik je instrument als drumstel. Tik de maat mee: boem tik tik, boem tik tik etc. (bij een ¾ maat).
  • Gebruik een muziekschrijf- en afspeelprogramma op computer, tablet of smartphone (b.v. TablEdit). Als het daarin goed staat, smokkelt het nooit met de tellen.


Voorbeeld:

Om in de sfeer te blijven “The old rugged cross”. Neem nu de uitvoering van wijlen Johny Cash. https://www.youtube.com/watch?v=fuudlTywjsM Ook een in ¾ maat langzaam en lange uiteinden van zangregels.

Hij zingt het in de toonsoort E. Met de akkoorden E, A en B7 kun je vrij gemakkelijk meespelen.

begeleiden 3/4 maat met gitaar

Ik heb een versie van old rugged cross voor gitaar geschreven in tabledit. De lang aangehouden noten worden opgevuld met licht akkoord gerinkel. Zo speel je de melodie en begeleiding in 1 en hetzelfde stuk.

Voor mijn versie gebruik je de akkoorden G, C en D. Capo in het 3e vakje en meespelen met de aangegeven akkoorden. Geldt ook voor Uke en Mando.

Koop geen slecht afgestelde gitaar, ukelele, mandoline!

Waarom een slecht afgestelde gitaar, mandoline of ukelele/ ukulele een pijnlijke zaak is.

En hoe het anders kan en moet. Je wil namelijk geen slecht afgestelde gitaar of welk ander instrument dan ook! Je wil met veel plezier muziek maken. En ook lang achter elkaar en zonder pijn.

Oké als je nieuw bent in snaarinstrumentenland, heb je nog van die eeltloze vingertoppen. Dus een beetje pijn ga je in het begin altijd wel een beetje krijgen maar dat bedoel ik niet.

Kwam een man in de muziekwerkplaats…

slecht afgestelde gitaar

(niet de persoon op de foto)

Werd door vrouw en kinderen, geblinddoekt, naar binnen geduwd. Kreeg een nieuwe gitaar in z’n handen geduwd. Surprise! Voor z’n 50e verjaardag. Een uur les en een nieuwe gitaar!

Helemaal leuk! Maar….., hij ging het geen uur volhouden. Te veel pijn aan de vingers. Snaren stonden echt veel te hoog. Ik heb de laatste 20 minuten besteed aan een afstelbeurtje van de gitaar. Was hard nodig. Maar eigenlijk is het schandalig voor een nieuw instrument!

Oké, het was de goedkoopste uit de winkel. Eenvoudige kwaliteit dus. Maar ook een eenvoudige instrument moet technisch in orde zijn!

Hoe voorkom je nu een kat in de zak?

Waar je altijd op moet letten voor je je zuur verdiende spaargeld investeert in een instrument: Doe het als de verkoper meekijkt. Die heeft er lang niet altijd verstand van. Jij nu wel! (Een beetje, maar dat hoeft de verkoper niet te weten.)


Nodig:

  • Stemapparaat
  • Liniaaltje.
  • (led) lampje.


Vuistregels:

Benodigde tijd: 15 minuten.

Hoe je een goed/ slecht afgestelde gitaar, ukelele of mandoline herkent.

  1. Hals

    De hals van een gestemde ukelele, gitaar of mandoline mag niet meer dan een piepklein beetje buigen door de trekkracht van de snaren.
    Als je een snaar in het 1e vakje en in het 12e vakje indrukt, moet de snaar net een haartje vrij liggen in het midden. Bij de meeste staalsnarige gitaren, sommige klassieke gitaren en bij alle elektrische gitaren zit er een verstelbare stalen pen in de hals waarmee dit ingesteld kan worden.
    Wat je in elk geval niet moet hebben is een achterover gebogen hals! Kijk ook even met 1 oog vanaf de kop langs de hals. Dat staat altijd heel vakkundig.

  2. Snaarhoogte bij de 12e fret

    Het gaat hier om de ruimte tussen de bovenkant van de 12e fret en de onderkant van de snaar op die plek. Dit moet niet te veel zijn. Dan speelt het zwaar. Maar ook niet te weinig. Dan kletteren de snaren te snel.
    Het verschilt een beetje per instrument en per bespeler. De een heeft een veel zachtere manier van spelen dan een ander. Dan kan het instrument wat lager staan afgesteld:

  3. klassieke gitaar: dikste snaar tussen de 3 en 4mm ruimte tussen snaar en fret. Dunste snaar tussen 2 en 3mm. Westerngitaar: tussen de 2 en 3mm op de dikste snaar en tussen de 1,5 en 2mm op de dunste snaar. Ukelele: tussen de 2,5 en 2 mm op de dikste snaar. Let wel op dat is meestal de C snaar ofwel de 2e van boven in speelhouding. Tussen de 1,5 en 2 mm op de dunste snaar.
  4. Een kleine, sopraan ukelele heeft de snaren wat losser staan. Dan mag de snaarhoogte of actie iets hoger zijn.
    Elektrische gitaar: en mandoline 1,5 à 2mm op de dikste snaar en 1 à 1,5mm op de dunste snaar.

    slecht afgestelde gitaar

  5. Octaaf-zuiverheid

    Stem het instrument wat je in handen hebt met een stemapparaat. Kijk nu per snaar of hij bij de 12e fret dezelfde toon aangeeft op het stemapparaat en wel precies zuiver. B.v. als je een E- snaar net zuiver gestemd hebt moet hij in het 12e vakje ook een zuivere (hoge) E aangeven op het stemapparaat. Dat geldt ook voor alle andere snaren. A-snaar 12e vakje = zuivere hoge A. G- snaar 12e vak = zuivere hoge G etc.

  6. Snaarhoogte bij de topkam

    Hier moeten de snaren zo laag staan dat ze net niet aanlopen op de 1e fret.
    Druk een snaar in tussen de 2e en 3e fret. Bekijk de ruimte tussen de bovenkant van de 1e fret en de onderkant van de snaar. Mag maar heel weinig zijn: dikte van een papiertje. Net te zien met een lampje. Dit moet je per snaar apart en voor allesnaren afzonderlijk bekijken.
    afbeelding bij slecht afgestelde gitaar

  7. Mooie tonen in alle vakken op alle snaren

    Verder is het raadzaam om op iedere snaar even alle mogelijke tonen te spelen. Gewoon beginnen bij een open snaar, dan diezelfde snaar ingedrukt in het 1e vakje, dan in het 2e vakje enz.
    Let op dat je allemaal duidelije tonen krijgt zonder “rammels”
    Het kan ook zijn dat je 2 dezelfde tonen hoort in 2 aangrenzende vakjes op 1 snaar. Dan liggen de fretten ongelijk. Foute boel. Als je geluk hebt, ligt er maar 1 fret te hoog. Als je pech hebt liggen ze allemaal ongelijk of als het een gebruikt instrument is, heb je hier misschien fretslijtage. Dan is een complete fretdress nodig. Dat is best een groot (prijzig) werk.


Niet goed? Dit instrument veroorzaakt pijn en/ of rare bijgeluiden! Het is een slecht afgestelde gitaar, uke of mando! Daar moet iets aan gedaan worden. Zo iets laat jij je niet verkopen. Tenzij ze bereid zijn het gratis op te lossen of wat van de prijs af te doen. Dan kun je het misschien zelf wel.

Zie je het niet zitten om het zelf te doen?

Je kan het afstellen of repareren van je gitaar, mandoline of ukelele (ukulele voor de engels sprekenden)  door mij laten doen. Een kleine afstelbeurt doe ik voor €16,50. Meestal is dat wel afdoende. Een enkele keer is er meer tijd nodig maar het gaat altijd in overleg.

Akkoorden afdempen! Gitaar Uke Mando

Afbijten, akkoorden afdempen, chops spelen, staccato…

Het is maar hoe je het noemen wilt. Akkoorden afdempen is een super effectieve manier om accenten te leggen in je begeleiding.

akkoorden afdempen


Hoe doe je zoiets dan?! Het kan op verschillende manieren die verschillend klinken:

  • “slaghand” direct na de slag op de snaren kantelen.
  • Bij gesloten akkoorden: De akkoordgreep direct na het aanslaan net niet helemaal loslaten.
  • Een vinger die je over hebt van je “greephand”, dwars over de snaren leggen direct na het aanslaan.
  • “Palm muting” voor kleine slagjes b.v. met powerakkoorden. Hoewel dit eigenlijk hier niet gebruikt wordt om accenten te leggen, noem ik hem toch. De begeleiding in het TEF-view voorbeeld kun je hiermee n.l. wat lekkerder “crunchy” laten klinken.


Allemaal abrakadabra? Dan is er geen ontkomen aan. Er moet gefilmd en bekeken worden.

Voorbeeld afdempen van akkoorden: “Grote teen blues” in A.


Bekijk ook de TAB
grote teen blues A. Ik heb hem als TEF-file uitgeschreven. Om die te openen heb je TEF-view nodig. Gratis te downloaden. Zie ook mijn artikel “moeite met notenlezen“.

Hoewel het allemaal gitaarpartijen zijn, is hij ook bruikbaar mandoline en ukelele/ ukulele. Als je de goede akkoorden er maar bij speelt. De melodie met daarbij de akkoordsymbolen is het belangrijkst voor nu.

Als bonus zit er een solo bij die bijna helemaal op 1 en dezelfde toon gaat. Met de juiste timing en tegen de akkoorden klinkt die, gek genoeg, niet eentonig. Kan op ieder instrument met een e-snaar gespeeld worden (voor het grootste gedeelte van de solo in het 5e vakje).

De akkoorden zijn A, D en E en daar kun je in dit geval gerust A7, D7 en E7 van maken. Bij blues-liedjes werkt dat altijd goed. Bij sommige black gospel – liedjes ook.

In de video laat ik de verschillende manieren van afdempen zien op gitaar, mandoline en ukelele/ ukulele. De afdemp-kunsten kun je op elk van de instrumenten toepassen.

Begeleiden met ukelele, mandoline en gitaar dl.2 vlot lied

Eenvoudig (en) goed begeleiden dl.2 vlot lied.

Nu wat tips voor het begeleiden met ukelele / ukulele, mandoline en gitaar maar dan van een iets vlotter lied. Ik wil het hebben over:

  • Nadruk verleggen van “strong beats” naar “weak beats”.
  • Hoe je dat zoal kan doen.
  • Hoe je er geen “lompe klompendans” van maakt (tenzij je dat nu juist helemaal geweldig vindt).

Het voelt het meest logisch aan om, in een maat van 4 tellen, de 1e en 3e tel te benadrukken met de begeleiding. Die worden wel de “strong beats” genoemd. In de melodie zit dat gevoel meestal ook.

Een lied kun je alleen veel leuker laten klinken door in je begeleiding de nadruk daar nu juist iets vanaf te trekken en meer op de 2e en 4e tel te leggen. Dit kun je heel sterk doen of juist wat meer subtiel.

Valkuilen:

  • Als je het overdrijft, wordt het al gauw een “lompe klompendans”.
  • Zangers (m/v) in de steek laten. Die willen wel íets horen op de 1e tel. Anders wordt het onduidelijk.

 

Enkele Vuistregels:

  • De accenten speel je wat harder (veel snaren goed raken) en de andere tellen wat zachter (maar enkele snaren lichtjes raken).
  • De accenten kort afbijten, werkt goed. Akkoorden gelijk na het aanslaan afdempen op de 2e en 4e tel dus. Tel 1 en 3 sla je wel aan maar dan wat zachter.
  • De tellen 1 en 3 op een of meer lager klinkende snaren spelen en de tellen 2 en 4 op de hoog klinkende snaren.

Als voorbeeld

wil ik de sambal song er bij pakken. Een liedje wat ik gemaakt heb voor het project “snarenbende”.

Het is een TEF file. Hierover heb ik het artikel “moeite met noten lezen” geschreven.

Werkwijze begeleiden met ukelele / ukulele, mandoline en gitaar:

Het is een super eenvoudig lied omdat het maar 1 akkoord heeft: Am7. Zie afbeeldingen.

  • Voor de uke is dat: gCEA ofwel de 4 open snaren. Je kunt dat noteren als 0000 (Op iedere snaar niets indrukken).
  • Gitaar: x02010 De dikste E snaar sla je dus over.
  • Op elektrische gitaar kun je een A powerchord nemen: x02xxx waarmee je lekker kan scheuren. Meer over powerakkoorden op elektrisch gitaar vindt je in een speciaal hierover geschreven verhaal: elektrische gitaar les 1
  • Mando: 2200 werkt goed. Dit is ook een powerchord.

Probeer a.d.h.v. de geluidstrack, de TAB en natuurlijk de afspeelfunctie van TEF-view, mee te spelen. Succes!