Moet je noten leren lezen?!
Noten leren lezen, als je ukelele, gitaar of mandoline wil spelen, moet dat nou echt?
Nou nee, volgens mij is het niet noodzakelijk. Je kan prima heel veel plezier en voldoening aan je geliefde muziekinstrument beleven zonder ook maar 1 noot te kunnen lezen. Kijk gerust maar eens op 1 van mijn beginnerscursussen.
Allemaal leuke, gratis dingen waarbij je een leuk begin maakt op je ukelele, mandoline of gitaar. En je hoeft er 0 noten bij te lezen.
Waarom zou je dan noten leren lezen als je gitaar, ukelele of mandoline wil spelen?
Omdat het soms toch wel deksels handig is om noten te kunnen lezen.
Het notenschrift (standard notation) is een soort geheimtaal om muziek mee op te schrijven.
Het is ergens in de middeleeuwen uitgevonden om te kunnen opschrijven hoe hoog of laag er gezongen moest worden.
En dan wel eentje waarbij het niet uitmaakt voor welk muziekinstrument je het gebruikt. Je noteert er nl de verschillende toonhoogtes mee.
Of je die bepaalde toonhoogtes nu uit een fluit of een mandoline wil halen, dat maakt niet uit voor de noten waarmee je het noteert.
Neem nou een toon die je krijgt bij 440 Hertz (trillingen per seconde). Die toon wordt een “a” genoemd en die schrijf je op met een bepaalde noot. Zo’n “a” kun je spelen op je ukelele maar ook op een mandoline of gitaar en eventueel ook nog op een hele lading andere muziekinstrumenten.
Noten kunnen lezen: voorbeeldje.
Beetje vaag nog? Oké, een voorbeeld erbij:
Als kind van een jaar of 8 heb ik op de basisschool nog ouderwets blokfluitles gehad. En ja, daarbij leerde je noten lezen. En daar heb ik nog steeds gemak van!
Later ging ik wat dingen uitproberen op de gitaar van mijn oudste broer. Die wilde daar graag zelf op spelen en daarom maakte hij samen met nog een broer een soort zelfbouwgitaartje voor mij met 3 snaren. Daar heb ik veel op gespeeld.
Op zeker moment bedacht ik dat de noten van mijn blokfluit-liedjes ook op dat gitaartje konden worden gespeeld. Na enig puzzelen is me dat nog gelukt ook! Ik kon dus muziek op mijn “gitaar” spelen die bedoeld was voor blokfluit en het nog opschrijven ook.
Dat is toch mooi. Doordat ik een beetje noten kon lezen, ging er een grotere muzikale wereld voor mij open.
Notenschrift toch wel handig, nog 1 voorbeeldje.
Nog meer blokfluitmuziek. Nog oude meuk ook. Jaha, maar weet je dat die muziekstukjes die hier in staan, prima te spelen zijn op ukelele, mandoline en/ of gitaar?
Ik heb pas een opname gemaakt met 2 mandolines van het stukje “Air” van ene Joseph Bodin de Boismortier.
Muziek van rond de 300 jaar oud maar nog steeds een lekker zomerse vibe. Dat kan natuurlijk ook aan mijn mandoline arrangement liggen…
Op 2 ukeleles klinkt het ook super leuk. Als ik me kwaad maak, krijg ik het ook voor elkaar om er een rock versie van te maken met 2 elektrische gitaren.
En ja dat komt allemaal door de noten. Dat je dezelfde noten op verschillende instrumenten kan spelen.
En zo kan ik nog wel een paar leuke voorbeelden geven waarom het best heel fijn is om van noten te kunnen spelen: Een stukje uit het boek “total rock guitar” wat zowel in gitaar TAB als in noten is geschreven. Dankzij het notenschrift kan het ook op bv de ukelele gespeeld worden. Echt lachen!
Notenschrift versus TAB
Ja, het woord is gevallen: TAB ofwel tabulatuur. Dat is toch ook een prima manier om muziek voor gitaar, ukelele of mandoline te noteren? Jazeker wel! Heel prima zelfs. Ik heb zelfs een heel snarenblog verhaal over TAB geschreven.
Sommige gitaarleraren spugen er op! Ze vinden dat iedereen maar gewoon noten moet gaan leren lezen: “Tab is voor luie mensen.” Ze vinden maar wat ze niet kunnen laten maar ik ben het daar niet mee eens.
TAB heeft bepaalde voordelen t.o.v. het notenschrift maar het heeft ook zijn beperkingen. Zo denk ik er over.
- Veel tonen kun je op verschillende snaren spelen:
neem de losse hoge e-snaar van een gitaar. Die geeft uiteraard de toon e. Je kan hem ook spelen op het 5e vakje van de b-snaar, het 9e vakje van de g-snaar en op nog 2 manieren.
1 noot, 5 manieren om hem te spelen. Wat ingewikkeld!
Bij TAB had je gewoon gezien welke snaar en welk vakje je nodig had. Best fijn! - TAB scheelt gewoon 1 denkstap. Bij het notenschrift zie je een bepaalde noot, je bedenkt welke noot dat is en waar je hem op je snaarinstrument gaat pakken. Bij TAB is het gewoon gelijk duidelijk: die snaar, dat vakje en dan ben je er al!
- Muziek voor een ander muziekinstrument, kun je toch uitpuzzelen als je de noten snapt. Je kan het dan altijd nog omzetten in TAB als je dat fijner vindt of als je bv een speciaal effect wil bereiken zoals bv het campanella of floating effect.
- Misschien ga je snel stoppen als noten leren lezen, verplicht is. Je krijgt dan zo’n error in je hoofd dat alle plezier in muziek maken, verdwijnt. Dat wil ik absoluut niet op mijn geweten hebben. Ook zonder noten kun je prachtige muziek spelen!
Wat moet je er nu mee? Wel of geen noten leren lezen?!
Een beetje noten-kennis op je geliefde snaarinstrument kan in elk geval helemaal geen kwaad!
De één wil net zo makkelijk noten lezen en tegelijk spelen alsof je hardop dit verhaal voorleest.
Voor een ander is, al puzzelend noten lezen, wel genoeg om er net iets meer van te snappen.
Als vervolg op dit verhaal wil ik een paar korte cursussen notenschrift maken. Tegen de tijd dat er eentje klaar is, maak ik er een klikbare koppeling van.
- snelcursus notenschrift voor ukelele
- snelcursus notenschrift voor gitaar
- snelcursus notenschrift voor mandoline
ft of Tab. En ja, het kan er soms knap ingewikkeld uit zien. Zeker als het een beetje ritmisch is.
