Akkoorden, liedjes en ritmes op ukelele leren


In dit verhaal gaan we nog weer een paar stapjes verder met ukelele leren spelen. In de vorige 2 artikelen leerde je al de volgende ukelele akkoorden: C, G7, F, C7 en C5. Ik heb je ook wat verschillende ritmes en het wereldberoemde slagje “het paard” uitgelegd. Je wilt tenslotte ieder liedje wat je begeleidt met de uke een mooie, passende sfeer meegeven.

Met de “dronken zeeman/ drunken sailor”, “Alez, alez, alez!” en “de band van Oekoeleelee” leren we Dm, G, Am, Gm A7, A, D en E7 akkoord. Met slagjes en ritmes gaan we er weer wat extra leuks van maken.


Drunken sailor/ dronken zeeman op ukelele

Een aardig detail bij dit lied is dat het in een z.g. oude kerktoonsoort staat n.l. “dorisch” en dat voor 1 dronken lor. De melodie van dit nummer kun je natuurlijk ook een andere tekst geven.

Op IKC de Twijn in Alblasserdam mocht ik mee helpen met een muzikaal project rondom de nieuwbouw en verhuizing. We hebben deze melodie gebruikt voor een lied uit dat project.

afbeelding Dm akkoord bij liedjes, akkoorden en ritmes op de ukelele leren



Het heeft een typische klank die niet majeur (zeg maar vrolijk) is maar ook weer niet helemaal mineur (zielig/ droevig). Het neigt iets meer naar het laatste. De akkoorden die we erbij op de ukelele leren zijn: C of C5 en Dm. Dm betekent D mineur. C en C5 ken je al van mijn vorige 2 verhalen.

De meest linkse snaar is je g-snaar. Daarop zet je in het 2e vakje je middelvinger. Recht daaronder (in speelhouding dan) je ringvinger in het 2e vak op de C-snaar. Dan rest nog je wijsvinger in het 1e vakje van de e-snaar. Let op dat je je vingers goed bol zet zodat alle tonen in het akkoord goed klinken.


We gaan de dronken zeeman mores eh.. ukelele leren.

Hieronder een afbeelding van de TAB en noten met akkoorden van dit schone lied. Je kan de dronken zeeman ook downloaden als TEF file.
Als je wil weten hoe dat allemaal werkt, kun je een ander snarenblogverhaal hierover bekijken.

Maar welk ritme gaan we er op los laten? Naar mijn idee mag dat in elk geval iets zijn met de nadruk op de 2e en 4e tel.
Om te beginnen zou je gewoon weer: “zacht, hard, zacht, hard”, kunnen doen, waarbij je zacht alleen op de bovenste snaar speelt en bij hard, flink los gaat op alle snaren.

Mijn idee van ritme: “het paard” uit mijn vorige verhaal, werkt ook super goed met dit liedje.
En straks gaan we er nog eentje doen: een soort “paard 2.0”.

  

ukelele ritme met afdempen: “het paard 2.0”

Een leuke slagtechniek die je op de ukelele leren kan, is het afdempen van akkoorden. Over allerlei manieren van afdempen heb ik al eens een snarenblog verhaal geschreven. In dit verhaal wil ik het nog wat specifieker uitleggen voor de uke.


Benodigde tijd: 15 minuten.

Zo ga je het ritme met afdempen op de ukelele leren:

  1. Tel 1 van de maat

    Op de 1e tel speel je, met het akkoord wat je op dat moment moet spelen, alleen de bovenste snaar of hooguit 2 snaren. Je rechter wijsvinger blijft gebogen. Je “slaat” de snaar aan met de nagel van diezelfde wijsvinger en wel met een korte neerwaartse beweging

  2. Tel 2 eerste helft

    Op de 2e tel sla je het akkoord met alle snaren aan. Hierbij strek je ook je wijsvinger. Zodra je alle snaren hebt geraakt, leg je ze weer stil en wel met de buitenste zijkant van je eveneens gestrekte duim. Dit kun je n.l. in 1 en dezelfde beweging.

  3. tel 2 tweede helft

    Op het 2e gedeelte van de 2e tel haal je je hand weer omhoog. Je raakt daarbij, schijnbaar achteloos, de onderste 2 snaren aan zodat er een klein up slagje ontstaat.

  4. Tel 3

    De derde tel gaat weer als tel 1

  5. Tel 4

    De 4e tel gaat weer net als de 2e tel

Dit slagje werkt echt super goed bij liedjes die wel een beetje pit kunnen gebruiken. Het is natuurlijk ook leuk om de verschillende slagjes, per liedje, af te wisselen. Of als je een wat langer nummer speelt, het refrein met een iets ander ritme speelt dan het couplet.

Andere toonhoogte?

Stel, je kan er, net zo als ik, bijna niet bij. Ik bedoel het liedje gaat te hoog voor je stembereik. Dan kun je het liedje transponeren naar een andere toonhoogte. De akkoorden veranderen dan ook. Ook hierover (transponeren) heb ik al eens een verhaal geschreven met een super handig hulpmiddel erbij.

Om de hele zaak een stuk lager te maken, verander je dan het Dm akkoord in een Am. En van je C of C5 maak je een G akkoord. Je eerste zangnoot wordt dan een e. Even een keer de losse e-snaar aanslaan en met je stem de toon overnemen.



Een nieuw liedje: “Niet zo lekker, alez, alez, alez”.

De melodie van dit lied hoorde ik op de radio voorbij komen. Het leek me niet al te moeilijk. Ben wat gaan puzzelen en dit is eruit gekomen. Ik heb op het refrein een eigen tekst gemaakt. Zo blijf ik zelf ook nieuwe dingen op de ukelele leren.

Afbeelding van de bladmuziek van het lied "niet zo lekker" Bij akkoorden, liedjes en ritmes op de ukelele leren.

Ook deze kun je weer als TEF-file van me krijgen. 

Afbeelding Gm akkoord Bij meer op de ukelele leren


De akkoorden van dit nummer zijn veelal mineur-akkoorden. Om te beginnen het G- mineur akkoord. Met middelvinger in vakje 2 op de 3e snaar, ringvinger in vakje 3 op de 2e snaar en wijsvinger in vakje 1 op de onderste snaar in speelhouding.

afbeelding Dm akkoord Bij meer op de ukelele leren


Het D mineur akkoord. Deze kennen we al van ons vorige lied. Bedenk bij het bij het wisselen tussen deze 2 akkoorden dat als je de Dm een verdieping omlaag plaatst, je alleen nog maar je ringvinger een vakje verder moet zetten om een Gm neer te zetten.

afbeelding A7 akkoord Bij meer op de ukelele leren


Het A7 akkoord is een van de makkelijkste. Gebruik je wijsvinger voor het 1e vakje op de 3e snaar. Je telt de snaren altijd vanaf de onderste in speelhouding. Dat is dus de meest rechtse op het plaatje.

Begin nu met fingerstyle ukelele leren!

Jawel, het gaat er nu echt van komen: Je gaat nu wat fingerstyle ukelele leren! Niet te erg schrikken want het valt best mee. Op iedere tel pluk ik 2 snaren tegelijk met mijn rechterhand. Dat zijn de buitenste 2 bij elkaar en de binnenste 2 bij elkaar. Je speelt dan in iedere maat: buiten, binnen, buiten, binnen. Kijk goed naar de video. Dan zul je zien dat het heel goed werkt bij dit lied en dat het goed te doen is.


Tijd voor de ukelele blues.

Het wordt zachtjes aan tijd om eens een lekker swingend blues-nummer te gaan spelen op de uke.

Afbeelding liedje de band van oekoeleelee bij meer op de ukelele leren
afb van teken dat het stuk met een huppelend, swingend ritme gespeeld wordt. Bij meer op de ukelele leren

Let op het geheime teken links bovenaan het lied. Dat betekent dat je de snelle noten, niet precies even snel speelt en zingt maar “huppelend” ofwel swingend. Dit bereik je door de eerste noot van een halve tel langer te maken en de tweede korter. Dit ritme zit heel vaak in bluesmuziek.



“De kunst van het loslaten” op de ukelele leren.

Nee, nee, geen opvoedcursus. Schei uit! Maar een manier van spelen die heel goed bij deze ukelele blues past.
Ik wil weer de afdemptechniek erbij pakken. Zoals bij “de dronken zeeman”. Nu gooien we er af en toe een slag tussendoor met “niks er op”. Dat wil zeggen alle linkerhandvingers los. (In feite dus een Am7 of C6 akkoord).

Je laat natuurlijk niet zomaar op allerlei momenten je akkoordgreep los in een liedje. Maar soms kan het wel en het geeft een geweldig effect! Je doet het soms op het allerlaatste halve telletje van de maat. Het hoeft niet bij elke maat. Doe b.v. eens per 2 maten. Om dit te snappen moet je echt de video erbij bekijken.

Veel succes om al deze kunsten en trucs op de ukelele te leren!
Verder zou ik je ten zeerste aanraden om met allerlei liedjes mee te gaan spelen. Daarvoor bestaan ook speciale play along filmpjes. Ik heb er een verhaal aan gewijd inclusief 2 filmpjes als voorbeeld.

En na al het begeleiden met akkoorden zou je zomaar eens kunnen gaan denken aan soleren op de de uke. Ook daar is een snarenblog verhaal over verschenen.

meer akkoorden en liedjes op de ukelele

Dit verhaal is een vervolg op mijn vorige artikel over beginners akkoorden en liedjes op de ukelele. Je zou het ukelele akkoorden les 2 kunnen noemen.


Als je intussen zo ver bent dat je de uke goed kan stemmen en het lukt je om de akkoorden van les 1 vlot te pakken en ook verwisselen van het ene naar het andere akkoord en dat ook nog met dat je een liedje begeleidt, dan ben je nu toe aan wat nieuwe uitdaging: Nieuwe akkoorden en liedjes op de ukelele.


En laten we hier en daar ook nog wat leuke slagjes op de ukelele toevoegen om de sfeer compleet te maken.

Tijd voor nieuwe akkoorden en liedjes op de ukelele!

Laten we het liedje “you are my sunshine” erbij pakken. We nemen de toonsoort C. Het belangrijkste akkoord wordt dan het C-akkoord. Die ken je al. Verder gebruiken we G7 en F-akkoord. Allemaal niks nieuws tot nu toe. Maar dat komt er nu wel aan!


Het C5 akkoord voor de ukelele:


Bij veel country-, blues- en popliedjes (in toonsoort C) klinkt dit akkoord vaak beter dan het gewone C-akkoord. Het geeft een wat “drukker” en energiekere klank.

Eigenlijk is het een z.g. powerchord zoals je die b.v. op elektrische gitaar veel tegenkomt.
Je kan hem ook in plaats van C mineur (meestal geschreven als Cm) gebruiken.

afbeelding bij: meer akkoorden en liedjes op de ukelele Het C5 akkoord
afbeelding you are my sunshine met nederlandse tekst bij meer akkoorden en liedjes op de ukelele
Schermafbeelding van de TEF file van You are my sunshine.


Je kan het liedje ook als TEF-file openen. Dan kun je het ook afspelen. Hoe dat allemaal werkt lees je in een ander verhaal van mij.

Hier is de link: You are my sunshine TEF


Als je jezelf afvraagt wat die soort notenbalk met al die cijfers en andere geheime tekens allemaal voorstelt, lees dan mijn artikel over Tabulatuur. Dan weet je alles over deze super handige vorm van muzieknotatie voor de ukelele!

Een leuk slagje: “Het paard”.

Naar mijn idee is het liedje een beetje country-achtig. Je zou kunnen zeggen: een soort cowboy-liedje. Het ritme wat ik er graag bij hoor, noem ik het paard (van die cowboy natuurlijk).

Het is eigenlijk een iets uitgebreidere variatie op het ritme wat we bij “waarom ik” in mijn vorige verhaal deden: zacht hard zacht hard. Waarbij we de tellen 1 en 3 een klein mini slagje deden op de bovenste snaar en op de tellen 2 en 4 een volle slag.


Mocht het onderstaande verhaal over de uitleg van het ukelele slagje nog totaal abracadabra voor je zijn dan kun je het liedje ook net als “waarom ik” begeleiden.

Benodigde tijd: 15 minuten.

Liedjes op de ukelele begeleiden met akkoorden die je speelt met ritme: “het paard” doe je zo.

  1. 1e tel zacht

    Dit bereik je weer door alleen de bovenste snaar aan te slaan. Aanslaan met het vel van je duim is een heel goed idee.

  2. 2e tel 1e helft: downstroke met nadruk

    Hiervoor gebruik je je kromgebogen wijsvinger. Met je nagel druk je door de snaren heen omlaag. En dan vooral de onderste 3 snaren. Tijdens deze “downstroke” strek je de wijsvinger bijna helemaal.

  3. 2e tel 2e helft: klein upje

    Met dat je je hand weer omhoog haalt voor de volgende slag, raak je met het vel van je bijna gestrekte wijsvinger de onderste 2 snaren. Die “veeg” je nog net even raak.

  4. Tel 3 klinkt als tel 1

    Weer een klein mini slagje op de bovenste snaar bij voorkeur met je duim. Je wijsvinger is alweer gekromd voor tel 4 de 1e helft.

  5. Tel 4 klinkt als tel 2

    Bij de 4e tel weer de down up beweging met je wijsvinger zoals in de stappen 2 en 3.

Een heel verhaal maar zo gaat het wel. Ik doe het in het filmpje (Hou mijn YouTubekanaal in de gaten!) ook nog eens uitgebreid voor.


Als je dit ritme een beetje uit de losse pols en op tempo kan spelen, klinkt het een beetje als een galopperend paard. In geval van de uke misschien meer zo’n kleine taaie shetlander pony met verlaagd onderstel.


O Susanna op de ukelele begeleid met ritme/ slagje “het paard”.

Hier nog een liedje wat zich geweldig goed laat begeleiden op de uke met het ritme: “het paard”. Ik heb er voor de aardigheid iets andere, Nederlandstalige “lyrics” op bedacht. Het is een soort van “volkslied van Molenlanden” geworden. De begeleiding (ukelele of ander instrument) gaat met weer dezelfde akkoorden C5 G7 en F akkoord.

Afbeelding liedje o susanna  of volkslied van molenlanden bij meer ukelele akkoorden

Ook hiervan kun je de TEF-file downloaden: O Susanna Dan krijg je er nog gratis een 2e stem bij. Kun je met 3 ukeleles spelen: uke 1 melodie, uke 2: 2e stem en uke 3: de akkoorden.

Nog niet genoeg liedjes?

Nog een ander leuk nummer waar je heel goed “het paard” op los kan laten is: Reuben’s train (ofwel de barre vakantie blues). Ik heb dit nummer als voorbeeld gebruikt in mijn verhaal over het begeleiden van een balad. Daar kun je het ukelele gedeelte uitpikken. Er zitten ok wat filmpjes bij en een geluidsopname (via soundcloud).


Vervolg verhaal ritmes akkoorden en liedjes op de ukelele

Er valt nog heel wat meer te leren op onze geliefde uke dus dit verhaal krijgt nog een vervolg. In een volgend artikel wil ik weer wat ritmes en slagjes voor de ukelele van stal halen. Ik wil er graag nog wat andere akkoorden zoals Dm, Gm en A7 bij halen met wat leuke bijpassende liedjes.