Powerchords over heel de hals

Dit is les 3 in de serie powerakkoorden. Je gaat nu powerchords over heel de hals leren spelen op je (elektrische) gitaar. Denk je nu bij jezelf: huh powerchords, powerakkoorden? Waar heeft hij het over? Dan raad ik je aan om powerakkoorden les 1 door te werken en wellicht is het een goed idee om zelfs powerchords lesje 0 erbij te pakken. Je weet nooit wat je daar nog wijzer van wordt…


In dit verhaal heb ik ook 2 YouTube filmpjes van mijn hand ingesloten. Hou mijn YouTube kanaal maar in de gaten en als je jezelf wil abonneren, zou ik dat super vinden Alvast bedankt! (Ook bedankt als je je al lang geabonneerd hebt.)


Powerakkoorden over heel de hals, waarom dan?

In mijn vorige 2 snarenblog verhalen bleven we in de “open positie” ofwel het gebied op je gitaar van de eerste paar vakjes. Je gebruikte daarbij ook open snaren. Je had vaak maar 1 vinger nodig! Dat is natuurlijk een mooi begin maar het heeft zo zijn beperkingen.

En ja waarom zouden al die andere fretjes ooit op je gitaar gemaakt zijn als je ze niet gebruikt? Kom op! Gewoon op ontdekkingsreis gaan op die hals. Je kunt weer een hele serie nieuwe akkoorden en gitaartrucs leren.

Als je een paar dingen snapt en een zelfde greep op verschillende plekken kan neerzetten en verplaatsen, ben je weer een heel stuk verder! Je kan dan in alle toonsoorten spelen en het is nog steeds niet al te moeilijk.

Powerchords zijn ook veel makkelijker dan b.v. barré akkoorden. En je hebt niks meer te stellen met majeur of mineur. Een Bm akkoord wordt gewoon een B powerchord. Om maar een voorbeeld te noemen.


Powerchords over heel de hals, hoe dan?

Jaha, nu komt het: de “gouden” greep waarmee je alle powerakkoorden kan spelen.

Hier is hij afgebeeld als het G powerakkoord en wel de 3 snarige versie zoals ik hem zelf graag speel. Op de lage E snaar (meest links) staat dan in vakje 3 mijn wijsvinger. Op de A snaar in vakje 5 mijn ringvinger en op de D snaar in vakje 5 mijn pink.

De snaren die niet mee doen, die met de kruisjes, die moet je weg dempen onder je wijsvinger. Je wijsvinger moet dus een beetje plat komen te liggen.

Nee, geen angst, het is geen barré akkoord! Het lijkt er uit de verte wel een beetje op. Alleen de zijkant van het topje van je wijsvinger hoeft maar te duwen op de lage E-snaar.

afbeelding bij powerakkoorden over heel de hals het G5 gitaarakkorod

Nog wat simpeler kan ook: Dan doe je gewoon niet de D snaar. Je hebt dan de 2 snarige vorm. Die ziet er zo uit.

Het 3e vak op de lage E snaar (meest links in het diagram) blijft voor je wijsvinger en het 5e vak op de A snaar (eentje van links) kun je met je ringvinger maar eventueel ook met je pink pakken.

afbeelding 2 snarig powerchord gitaar

Deze greep kun je van links naar rechts over de hals schuiven. Dan krijg je een ander geluid en dus ook een andere naam van het akkoord. Hoe dat zit ga ik je hier vertellen.


Powerchords over de hele hals: horizontaal verschuiven


Dit powerakkoord heet naar de toon die onder je wijsvinger zit, op de lage E-snaar dus. De G5 heet dus G5 of G powerchord omdat je op dat moment, met je wijsvinger, het 3e vakje op de lage E-snaar indrukt en die toon heet G.

Je moet dus weten hoe alle tonen die je op de dikste, lage E-snaar kunt pakken, heten. Nou ja, alle tonen? De tonen op de eerste 12 vakjes, als je die weet, dan is dat genoeg. Hoef je niet gelijk uit je hoofd te leren.


Daar kun je een tabelletje voor gebruiken. In een nummer zal je ze waarschijnlijk nooit alle 12 tegen komen. Dus je kan even puzzelen welke je nodig hebt en dan schrijf je het er gewoon bij in je bladmuziek.

Zoals je ziet in de tabel hieronder, hebben sommige tonen (vakjes) maar 1 naam en andere 2 namen. Ja, sorry, ik heb het ook niet bedacht maar zo is het nu eenmaal. De tonen met een enkele letter worden de stamtonen genoemd. Die zitten meestal 2 vakjes uit elkaar (op 2 uitzonderingen na).


De tonen die tussen de stamtonen in zitten kunnen naar de linkerbuur of naar de rechterbuur genoemd zijn. Linkerbuur maar dan een halve toon hoger krijgt een # (kruis). Bijvoorbeeld: de F maar dan een vakje verder heet F# (Fis in lelijk Nederlands). Rechterbuur maar dan een halve toon lager krijgt een b. Bijvoorbeeld de linkerbuur van de B wordt een Bb (Bes heet dat).


Oplettende lezers hebben het al in de gaten: die F# kan dus ook Gb heten en die Bb ook A#. Dat hangt af van de toonsoort waarin het muziekstuk staat en dat is een ingewikkeld theoretisch verhaal waar ik het nu niet over wil hebben! Schei uit zeg!


Hieronder dan eindelijk die tabel van de lage E snaar. Zonder iets ingedrukt moet hij klinken als een E. Maar dat wist je waarschijnlijk al.
(En ja ook met de open E snaar kun je een powerakkoord maken. Daar heb ik een verhaal over geschreven met een daarbij ook nog een video.)

123456789101112
FF# / GbGG# /AbAA#/ BbBCC#/ DbDD#/ EbE


Voorbeeld van powerakkoorden horizontaal over de gitaarhals: Wilhelmus.

Ik heb gekozen voor een vrolijk rockende versie van het “Wilhelmus”. Ieder ander nummer zou ook goed zijn maar deze is een beetje naar mij vernoemd. En verder wil ik geen gedoe hebben met auteursrechten e.d.

Daar kun je een hele straal powerakkoorden in kwijt. Ik speel ze als 3 snarige akkoorden. Maar natuurlijk kun je ook voor de 2 snarige variant kiezen.



Powerakkoorden verticaal verplaatsen op de hals

Je zou denken dat de 12 powerakkoorden die je nu weet te vinden zo zachtjes aan wel genoeg zijn. En daar heb je natuurlijk gelijk in. Dus waarom begin ik erover dat je behalve horizontaal ook nog verticaal kan verplaatsen?

Soms is het gewoon makkelijker. Dat zit zo: Meer dan 12 powerakkoorden zijn er niet. Je kan wel b.v. een E powerchord inde open positie spelen en je kan er ook eentje vinden met je wijsvinger in het 12e vakje op de E-snaar (de rest van de greep er ook bij zetten natuurlijk). Maar die laatste is gewoon een hoge variant van de eerste.

Maarrr je kan dezelfde akkoorden ook nog op andere plaatsen van de hals vinden. Je zal dan b.v. een verdieping moeten zakken op je gitaar. Ik bedoel dat je dezelfde greep gaat pakken maar nu vanaf de A-snaar. Daar komt dan je wijsvinger op te staan.

En dan is het mirakels handig om weer naar de 1e 12 vakjes te gaan kijken.
Je ziet dan eigenlijk alle 12 powerakkoorden weer langs komen maar nu in een andere positie.

Zo had je b.v. het B5 powerchord op de oude manier in de 7e positie met wijsvinger op de E-snaar. Maar je kunt hem ook vinden in de 2e positie met wijsvinger op de A-snaar.

Die laatste bevat exact dezelfde tonen als de eerste. Toch kan de klankkleur iets verschillen omdat je hem nu op andere snaren speelt.

Je kunt hem ook nu weer, als 2 snarig of als drie snarig akkoord spelen.

afbeelding B5 gitaar powerakkoord

Oké, het moet er toch van komen: Doen we ook nog zo’n tabelletje van de A-snaar. De cijfers zijn weer de vakjes. En de open snaar heet natuurlijk A en ook daarmee kun je een A powerakkoord spelen.

123456789101112
A#/ BbBCC#/ DbDD#/ EbEFF#/ GbGG#/ AbA


Voorbeeldnummer met powerakkoorden zowel horizontaal als verticaal:

Als voorbeeld heb ik een nummer gekozen met de titel “Juich aarde”. Een overblijfsel van mijn jeugd met hele lange noten en een kerkorgel en zo… Geen trauma hoor. Maak je geen zorgen.

In het eerste rondje speel ik de powerchords allemaal op de bovenste 3 snaren. Met wijsvinger op de E-snaar. Het is wel een heen en weer geschuif over de hals. En dan loop je wat meer risico op misgrijpen.

Aan de andere kant kun je die schuifbewegingen wel gebruiken als effect. Je schuift dan expres hoorbaar van het ene naar het andere powerakkoord. Kijk en luister maar hoe ik dat in allebei de video’s doe.

In het 2e rondje gebruik ik powerchords op verschillende horizontale en verticale plekken op de hals. De nodige schuifbewegingen over de hals van de gitaar, worden hierdoor een stuk kleiner.



Zelf aan de slag met powerchords over heel de hals van je gitaar

Ja natuurlijk wil je dat. De nummers en liedjes die jij helemaal te gek vindt, spelen en dan een beetje in de rocksferen. Maar stel nu dat je alleen een tekst met gewone akkoorden erbij hebt. Hoe ga je dat dan aanpakken?

Benodigde tijd: 1 dag, 1 uur en 1 minuut.

Hoe ga je powerchords over heel de hals invoegen in een bestaand nummer?

  1. Akkoorden met tekst en TAB zoeken

    Er zijn natuurlijk allerlei sites die “chords and lyrics” van oneindig veel nummers publiceren. Je kunt ook op chordify kijken naar je favoriete liedje. Meestal krijg je dan de gewone gitaarakkoorden.

  2. Alle toevoegingen bij de akkoorden er af halen.

    Als je iets ziet staan van Bm of B mineur, maak je daar B van. G7 wordt G. Fmaj 7 wordt F, D sus wordt D. etc.

  3. Positie zoeken op de hals op E of A snaar.

    Zoek de letters die je nu over hebt, op de E snaar of A snaar. (Bijvoorbeeld C is 8e vakje op de E snaar of 3e vakje op de A snaar. Kies er eentje) Zet daar je wijsvinger en pak de “gouden greep” om er een powerakkoord van te maken.

Powerchords op elektrische gitaar les 0

Om powerchords op elektrische gitaar een beetje leuk te spelen, moet je wel scheuren. Je wil je geluid zo’n typische gebarsten, vervormde klank laten hebben.

In dit verhaal leg ik even in het kort uit hoe dat moet en wel op een paar manieren.

Distortion wordt dat scheurende geluid ook wel genoemd. En daar heb je van die voet pedaaltjes voor. En die heten dan ook distortion pedaal of distortion effectkastje.

De kabel gaat dan vanaf je gitaar in de ingang van het voetpedaal. Je hebt dan ook nog een kabeltje nodig om vanaf de uitgang van je distortionpedaal naar je versterker te gaan. Het is handig om daar een wat korter snoertje voor te nemen.

Powerchords op elektrische gitaar zonder effectpedaal?

Stel, je wil wel eens wat uitproberen qua scheurende elektrische gitaar maar je hebt niet gelijk zin om naar de winkel te rennen en zo’n distortion pedaaltje aan te schaffen. Kan dat nou niet anders? Zonder zo’n apparaat?

Ja hoor geen enkel probleem! Je kunt je elektrische gitaar prima laten scheuren zonder extra benodigdheden.

Zet de volumeknop op je gitaar helemaal open. Als je daar je geluid gaat “knijpen”, kan je versterker er niet veel meer van maken.

Op de foto hier boven zie je een gedeelte van mijn versterker. De meeste versterkers hebben 2 knoppen die allebei iets met volume te maken hebben. De “gain” en “master volume” heten die bij mij.

Verder zit daar tussenin nog een klein knopje “drive” genoemd. Als je die indrukt gaat er en rood lampje branden. Uitkijken dus!

Als ik hem weer indruk, brandt er een groen lampje. Draai ik nu de “gain” helemaal open dan begint mijn geluid bij stevig snaren plukken net een beetje te barsten. Er komt net een rafelig randje aan, zeg maar. Zie de linker foto.

Om een zwaardere sound te krijgen, draai je de “gain” eerst een eindje linksom en druk je de “drive” in. Zie de rechter foto.

Wordt je totale geluid nu te hard, dan kun je dat afregelen met je master volume.

Zo, nu weet je genoeg om aan elektrische gitaar les 1: powerakkoorden, te beginnen.
 

Transponeren Hoe doe je dat?

Toontje hoger, toontje lager? Hoe moet dat nu?!

Dit verhaal gaat over transponeren. Wat het is en hoe je het eenvoudig kan doen.

De dubbele wijzerplaat-truc (ofwel het werken met de transponeer-schijf).

Stel, je hebt net als ik, het stembereik van een volwassen zeekoe (of juist dat van een pasgeboren muis). Dan is het soms lastig meezingen met allerlei liedjes en liederen. Die staan altijd op de verkeerde toonhoogte! De akkoorden die erbij staan dus ook! Wat nu?

  • Gewoon niet zingen. Laat maar aan anderen over.
  • Playbacken. Hou je toch de schijn op…
  • Alleen inzetten met zang en het verder bij spelen op je instrument houden.


Dat laatste werkt nog het best als je een groepje mag aanzwengelen/ begeleiden die de liedjes verder kan dromen.

Transponeren hoe, wat en waarom?

Soms wil je gewoon je eigen lied zingen en begeleiden op gitaar, ukelele (ukulele) of mandoline. Dan is het fijn als je prettig in je stembereik kan gaan zitten. Maar: die dekselse akkoorden. Hoe moet dat nou weer? Je ontkomt er niet aan: Je moet gaan transponeren.

Tijd voor zwaar geschut: de dubbele wijzerplaat (transponeerschijf):

Afbeelding transponeerschijf bij transponeren hoe doe je dat?

Je kan zo’n ding heel makkelijk zelf maken. Dubbele wijzer ofwel transponeerschijf uitprinten op stevig papier. 2 cirkels uitknippen. Gaatje in het midden prikken. Splitpen erdoor doen en hij is klaar voor gebruik. Als het goed is komt het er zo uit te zien:


Als dat allemaal te veel werk voor je is, kun je zoiets ook kopen voor een enkele euro:

Voorbeeld:

jingle bells  met C, F en G7. Makkelijk te spelen maar laag om te zingen. Toontje hoger graag!


Benodigde tijd: 15 minuten.

Hoe werkt transponeren met de dubbele schijf.

  1. Startpositie


    Draai de C van de bovenste schijf onder de C van de grote schijf (startpositie). Alle letters van de bovenste en onderste schijf liggen dus recht op elkaar.

  2. een hele toon (= 2 halve tonen) verder draaien


    Bovenste schijf 2 taartpunten (= 1 hele toon) verder draaien. Binnenste C staat nu bij buitenste D. C akkoord moet dus D worden.

  3. Aflezen: wat wordt wat?


    Nu nog F en G: Kijk bij binnenste F daarbij staat nu buitenste G. Dus F wordt G.
    Bij de binnenste G zie je nu een A. Dus: G wordt A.
    Bij elkaar genomen: C, F en G7 wordt D, G en A7. De achternaam 7 van het akkoord neem je gewoon mee.


Oké, deze was makkelijk. Dat was uit je hoofd ook nog wel gelukt. Probeer maar eens een lied in bes met de akkoorden Bb, Eb en F.

Succes!

De schijf is ook erg handig om met de capo te werken. Maar daarover heb ik een nieuw artikel geschreven: Hoe gebruik je een capo?

Begeleiden in 3/4 maat met gitaar

Zweten voor een volle zaal.

Dit verhaal gaat over waargebeurde narigheid met het begeleiden van een lied in 3/4 maat met gitaar. Het had ook met ukelele of mandoline kunnen zijn. Maakt voor de strekking niet uit.

Stond ik daar 1e kerstdag (een aantal jaar geleden dus ik kan het nu wel vertellen) voor een volle kerk een groepje kinderen te begeleiden met gitaar. Samen met de organist. Ieder apart voorbereid….. Dat had ik beter niet kunnen doen!

Mensen die gewend zijn alleen te spelen, nemen het niet altijd even nauw met de maat. Op de een of andere manier gaat het met een 3/4 maat vaak mis…

Drama met begeleiden in 3/4 maat met gitaar.

Ons kerstlied had ook een ¾ maat. Aan het eind van iedere zangregel een lang aangehouden toon van soms wel 6 tellen. Dat werd de organist toch wat te gortig. Hij hakte er lustig op los! Hier en daar werden stukken maat weggehakt. Hup, volgende regel! Daar viel niet mee samen te spelen! Stond ik daar mooi voor gek…

Dus: Speel nooit samen met een organist. Onzin natuurlijk. Gitaar (al of niet elektrisch), mandoline of ukelele (of ukulele) kan zeker wel een spannende combinatie zijn met orgel of andere toetsen.

MAAR iedereen moet zich wel aan de maat houden! En bij langzame liederen met lang aangehouden klanken aan het einde van de regel, moet je wel zeer serieus tellen. Maar hoe?

  • Zing de hele melodie met telwoorden i.p.v. de tekst.
  • Gebruik je instrument als drumstel. Tik de maat mee: boem tik tik, boem tik tik etc. (bij een ¾ maat).
  • Gebruik een muziekschrijf- en afspeelprogramma op computer, tablet of smartphone (b.v. TablEdit). Als het daarin goed staat, smokkelt het nooit met de tellen.


Voorbeeld:

Om in de sfeer te blijven “The old rugged cross”. Neem nu de uitvoering van wijlen Johny Cash. https://www.youtube.com/watch?v=fuudlTywjsM Ook een in ¾ maat langzaam en lange uiteinden van zangregels.

Hij zingt het in de toonsoort E. Met de akkoorden E, A en B7 kun je vrij gemakkelijk meespelen.

begeleiden 3/4 maat met gitaar

Ik heb een versie van old rugged cross voor gitaar geschreven in tabledit. De lang aangehouden noten worden opgevuld met licht akkoord gerinkel. Zo speel je de melodie en begeleiding in 1 en hetzelfde stuk.

Voor mijn versie gebruik je de akkoorden G, C en D. Capo in het 3e vakje en meespelen met de aangegeven akkoorden. Geldt ook voor Uke en Mando.

Doffe snaren weer als nieuw.

Keukentafeltruc voor/ tegen doffe snaren

Heb je net een paar weken geleden een setje verse snaren op je gitaar gezet, klinken ze nu al weer alsof ze een eeuw oud zijn. Oké, doffe snaren, het is de categorie klein leed. Maar toch. Het doet afbreuk aan je mooie gitaargeluid! Wat nu? Ik geef je een paar mogelijke oplossingen:

  1. Gewoon weer een nieuw set snaren monteren. (kost geld).
  2. Een nieuw set snaren maar dan van het type “lifespan”.Die blijven tenminste langer mooi klinken. (kost nog meer geld) En ja, die verkoop ik.
  3. De “keukentafeltruc” (Kost helemaal niets).


Die laatste heb ik al weer een poos geleden zelf uitgevonden. Ik woonde nog thuis bij mijn ouders. Ging naar school (MTS Dordrecht) en had niet buitengewoon veel te makken. Een gitaar had ik intussen wel zelf bij elkaar gespaard. Maar ja die snaren….Dat ze zo snel weer dof gingen klinken. Daar had ik lichtelijk de balen van. Maar de financiële beperking maakte me creatief. De volgende methode gebruik ik nog steeds bij een westerngitaar. Bij een spaanse gitaar, elektrische gitaar of mandoline werkt het ook. Sommige details zijn dan een haartje anders.


Wat heb je nodig voor een kleine onderhoudsbeurt voor je gitaar?

  • Een fles spiritus. Gebruik alsjeblieft geen thinner, terpentine of wasbenzine!
  • Een theelepeltje (Je kan er een klein holletje in vijlen.)
  • Plukje zeer fijn staalwol (000)
  • Keukenpapier
  • Meubelolie o.i.d.
  • Stemapparaat of een stemvork voor de echte diehards
  • snarenwinder is wel handig


Benodigde tijd: 30 minuten.

Stappen om je doffe snaren weer als nieuw te maken:

  1. Snaren ontspannen

    Draai alle snaren los.(gebruik b.v. een snarenwinder.)

  2. Omwikkelde snaren eraf

    Haal de omwikkelde snaren er helemaal af. Bij een akoestische gitaar meestal de lage E, A, D en G-snaar. Elektrische gitaren de lage E, A en D-snaar Mandoline meestal de 2 G-snaren en de 2 D-snaren (De brugpennen van een westerngitaar wip je er uit met het theelepeltje.)

  3. In de spiritus

    Doe ze in de fles spiritus en schud die een paar keer zodat de snaren goed nat worden. Laat even staan.

  4. Gladde snaren poetsen

  5. Maak de gladde snaren schoon met een keukendoekje met een klein beetje spiritus.
  6. En weer uit bad

    Haal de omwikkelde snaren weer uit de spiritus en droog ze af. (keukenpapier)

  7. Fretten polijsten

    Poets alle fretten mooi glimmend met het fijne staalwol.

  8. De toets poetsen

    Poets ook de toets van je gitaar met een keukendoekje dat licht vochtig is van de spiritus. Als de toets erg smerig is, kun je hem voorzichtig afschrapen met de zijkant van een oud bankpasje.

  9. In de olie

    Als de toets van massief palissander o.i.d. is, kun je hem lichtjes inwrijven met een keukenpapiertje gedrenkt in meubelolie. Dit trekt er in en geeft een mooie glans.

  10. Omwikkelde snaren er weer op

    Zet de omwikkelde snaren er weer op en span alle snaren een stukje aan

  11. Weer goed stemmen

    Stem je gitaar weer helemaal zuiver (stemapparaat en je gehoor. Weet wat je doet.) doffe snaren weer helder


De stappen 6 t/m 8 hoeven niet iedere keer. Doe het rustig en op je gemak. Voorzichtig aan doorduwen, zou ik zeggen. Zelf combineer ik de “keukentafeltruc” met oplossing 2. Martin lifespan snaren op mijn westerngitaren. Pas na een jaar vrij intensief bespelen, raken ze sleets. Dan moeten ze toch echt vervangen worden. Succes ermee!

Groeten uit de Muziekwerkplaats.